Business Rules Management: De Meest Voorkomende Wijzigingen in de Praktijk

De frequentie waarin bedrijfsregels veranderen versnelt. Deze versnelling wordt veroorzaakt door snel veranderende klantenwensen, wet- en regelgeving en beleid. Tegelijkertijd vindt er een beweging plaats waarin meer transparantie over de bedrijfsvoering wordt geëist. Deze beweging dwingt organisaties om aan te kunnen tonen welke bedrijfsregels in welke situaties zijn toegepast. Om de hoge frequentie van verandering bij te kunnen houden en aan de vraag van transparantie te voldoen wordt het beheer van beslissingen en onderliggende bedrijfsregels steeds belangrijker. De mogelijkheid om hierbij in te kunnen schatten welke impact gewijzigde wetgeving, nieuwe wetgeving, gewijzigde producten en/of nieuwe producten hebben op de ontworpen en gespecificeerde beslissingen is erg belangrijk. Maar wat zijn nu de veranderingen die plaatsvinden? Er bestaan meerdere theoretische modellen die alle mogelijke veranderingen beschrijven, maar welke veranderingen komen in de praktijk naar voren en hoe vaak komt elke verandering voor? Om deze vragen te beantwoorden zijn er verschillende versies van bedrijfsregelsets bij meerdere organisaties opgevraagd. Tot op heden zijn er 6017 wijzigingen die hebben plaatsgevonden geanalyseerd. De resultaten hiervan worden in dit artikel gepresenteerd.

Wijzigingen aan bedrijfsregelsets

In totaal onderkennen we twaalf typen wijzigingen, het: 1) creëren van een bedrijfsregelset, 2) verwijderen van een bedrijfsregelset, 3) veranderen van de naam van een bedrijfsregelset, 4) creëren van een bedrijfsregel, 5) verwijderen van een bedrijfsregel, 6) bijwerken van een bedrijfsregel, 7) creëren van een conditie feittype, 8) verwijderen van een conditie feittype, 9) veranderen van de naam van de conditie feittype, 10) creëren van een feitwaarde, 11) verwijderen van een feitwaarde en 12) bijwerken van een feitwaarde. Deze twaalf typen wijzigingen zijn onder te verdelen in vier niveau’s: de bedrijfsregelset (niveau 1), een individuele bedrijfsregel (niveau 2), een feittype (niveau 3) en een feitwaarde (niveau 4), zie figuur 1.

Het eerste niveau waarop wijzigingen plaatsvinden is het niveau van de bedrijfsregelset. In totaal worden er op dit niveau drie typen wijzigingen onderkend: 1) het creëren van een bedrijfsregelset, 2) het verwijderen van een bedrijfsregelset en 3) het veranderen van de naam van een bedrijfsregelset.

 

Artikel_Wijzingen_in_de_Praktijk_Figuur1

Figuur 1: Wijzigingen aan een bedrijfsregel

 

Wanneer een een bedrijfregelset wordt toegevoegd zijn er twee mogelijkheden. De eerste mogelijkheid is dat een bedrijfsregelset wordt toegevoegd aan een bestaande bedrijfsregelset. In het voorbeeld in figuur 2 wordt de bestaande bedrijfsregelset “bepaal kans op ondervoeding” uitgebreid met twee nieuwe bedrijfsregelsets, namelijk “beoordeel gewichtsverloop” en “bereken gewichtsverloop.”

Naast het toevoegen van een bedrijfsregelset aan een bestaande bedrijfsregelset is het mogelijk dat er een volledig nieuwe bedrijfsregelset en bijbehorende afleidingsstructuur wordt gecreëerd, zie figuur 3. In het voorbeeld in figuur 3 wordt de bestaande bedrijfsregelset “bepaal kans op ondervoeding” niet gewijzigd maar wordt een geheel nieuwe bedrijfsregelset “beoordeel voedseliname” toegevoegd. Van de in totaal 6017 geanalyseerde wijzigingen wordt er in 1,2% (75) een bedrijfsregelset toegevoegd.

 

Artikel_Wijzingen_in_de_Praktijk_Figuur2

Figuur 2: Voorbeeld van een wijziging aan een bedrijfsregel

Bij het type wijziging het verwijderen van een bedrijfsregelset wordt een bedrijfsregelset verwijderd, dit vindt in 1,5% (91) van de geanalyseerde gevallen plaats. Bij het veranderen van de naam van een bedrijfsregelset wordt de naam van de bedrijfsregelset veranderd zonder dat de inhoud bijgewerkt wordt. Een voorbeeld hiervan is het veranderen van de naam “beoordeel gewichtsverloop” naar “beoordeel gewichtsituatie.” Het veranderen van een naam van een bedrijfsregelset vindt in 2,2% (130) van de geanalyseerde gevallen plaats.

 

Artikel_Wijzingen_in_de_Praktijk_Figuur3

Figuur 3: Voorbeeld van een wijziging aan een bedrijfsregel

Als de drie voorgaande wijzigingen worden vergeleken met de gebruikelijke wijzigingen: Create, Read, Update and Delete (CRUD) dan ontbreekt het bijwerken (updaten) van een bedrijfsregelset. Vindt het bijwerken van een bedrijfsregelset niet plaats? Natuurlijk wel, maar deze wordt niet apart benoemd. De reden hiervoor is dat een wijziging op één van de onderliggende niveaus, 2) individuele bedrijfsregel, 3) feittype en /of 4) feitwaarde, automatisch resulteert in een wijziging op het niveau van de bedrijfsregelset.

Het tweede niveau waarop wijzigingen plaatsvinden is het niveau van de individuele bedrijfsregel. In totaal worden er op dit niveau drie typen wijzigingen onderkend: 4) het creëren van een bedrijfsregel, 5) het verwijderen van een bedrijfsregel en 6) het bijwerken van een bedrijfsregel. De twee typen wijzigingen: het 4) creëren van een bedrijfsregel en 5) het verwijderen van een bedrijfsregels spreken voor zichzelf waarbij de eerste in 3,6% (214) en de tweede in 5.9% (353) van de geanalyseeerde gevallen plaatsvindt.

Bij wijzigingen van het type bijwerken van een bedrijfsregel kan dezelfde beargumentatie worden gevolgd als bij wijzigingen van het type bijwerken van een bedrijfsregelset. Wanneer er op het niveau van de feittypen of feitwaarden iets wordt gewijzigd betekent dit automatisch ook dat de bedrijfsregel wordt bijgewerkt. Desondanks is er één type wijziging gevonden die niet beschreven kan worden op het niveau van de feittypen en feitwaarden maar wel het bijwerken van een bedrijfsregel tot gevolg heeft, zie tabel 1. In deze wijzigingen blijft het conclusie feittype gelijk maar worden alle conditie feittype en de afleiding van het conclusie feittype bijgewerkt. In het voorbeeld in tabel 1 blijft de conclusie “BMI Score van een patiënt” gelijk maar verandert het conditiefeittype van “BMI van de patiënt” naar “bovenarmomtrek van de patiënt.” Deze type wijzigingen worden geclassificeerd als het bijwerken van een bedrijfsregel. Het bijwerken van een bedrijfsregel vindt in 0,1% (4) van de geanalyseerde gevallen plaats.

 

Originele Bedrijfsregel Aangepaste bedrijfsregel
De BMI Score van een patiënt is gelijk aan 0 indien de BMI van de patiënt hoger is dan 20. De BMI Score van een patiënt is gelijk aan 0 indien de bovenarmomtrek van de patiëntkleiner is dan 23,5 centimeter.

 

Het derde niveau waarop wijzigingen plaatsvinden is het niveau van de feittypen. In totaal worden er op dit niveau drie soorten wijzigingen onderkend: 7) het creëren van een conditie feittype, 8) het verwijderen van een conditie feittype en 9) een naamswijziging van een conditie feittype. Een voorbeeld van het creëren van een conditie feittype is weergegeven in tabel 1. Hier wordt de “BMI score” niet langer alleen gebaseerd op de “BMI van de patiënt” maar wordt ook de “leefttijd van de patiënt” in acht genomen. Deze wijziging vindt in 7,8% (469) van de geanalyseerde gevallen plaats. Het verwijderen van een conditie feittype vindt in 7.4% (445) van de gevallen plaats. Bij het verwijderen van een conditie feittype dient er na het verwijderen van de conditie feittype nog minimaal één conditie feittype in de bedrijfsregels te staan waar op basis van het conclusie feittype bepaald kan worden. Is dit niet het geval dan is er sprake van het bijwerken van een bedrijfsregel (type wijziging 6). Het veranderen van de naam van een feittype vindt in 13,1% (790) van de geanalyseerde gevallen plaats. In het voorbeeld weergegeven in tabel 2 zou dit betekenen dat het feittype “BMI van de patient” veranderd wordt naar “BMX van de patient.”

 

Originele Bedrijfsregel Aangepaste feitwaarde
De BMI Score van een patiënt is gelijk aan 0 indien de BMI van de patiënt hoger is dan 20 De BMI Score van een patiënt is gelijk aan 0 indien de BMI van de patiënt hoger is dan 20 en leefttijd van de patiënt is lager dan 65.

 

Het vierde niveau waarop wijzigingen plaatsvinden is het niveau van de feitwaarden. Op dit niveau worden drie typen wijzigingen onderkend: 10) het creëren van een feitwaarde, 11) het verwijderen van een feitwaarde en het 12) bijwerken van een feitwaarde.

 

Origineel bereik van het feittype BMI van een patiënt Aangepast bereik van het feittype BMI van een patiënt
< 18,5

18,5 tot en met 25

 

< 18,5

18,5 tot en met 25

25 tot en met 27

 

Het creëren van een feitwaarde betekent dat het bereik van een feittype wordt uitgebreid, zie tabel 3. In dit voorbeeld wordt de feitwaarde “25 tot en met 27“toegevoegd aan de mogelijke waarde die het feittype de “BMI Score van een patiënt”aan kan nemen. Deze wijziging vindt in 34,4% (2068) van de geanalyseerde gevallen plaats. De wijziging: het verwijderen van een feitwaarde heeft tot effect dat de score “< 18,5” verwijderd zou worden uit het waardebereik. Deze wijziging vindt in 14.8% (887) van de geanalyseerde gevallen plaats. In een aantal gevallen wordt de feitwaarde niet verwijderd en niet toegevoegd, maar bijgewerkt, zie tabel 4. Deze wijziging vindt in 8,1% (487) van de geanalyseerde gevallen plaats.

Elke instantie van de twaalf typen wijzigingen kunnen resulteren tot een of meerdere instanties van de twaalf typen wijzigingen, dit noemen we ook wel het rimpeleffect. Een voorbeeld hiervan is het creëren van een feitwaarde waarbij er een nieuwe bedrijfsregel toegevoegd dient te worden die deze nieuwe feitwaarde kan afleiden. In dit artikel is uitgegaan van de gebeurtenis die de wijziging initiërende. Op het rimpeleffect komen we in een later artikel terug.

 

Originele Bedrijfsregel Aangepaste feitwaarde
De BMI Score van een patiënt is gelijk aan 0 indien de BMI van de patiënt hoger is dan 20 De BMI Score van een patiënt is gelijk aan 5 indien de BMI van de patiënt hoger is dan 20.

Toegevoegde waarde

Vaak wordt in een business case voor bedrijfsregelmanagement, decision management, wetsgebaseerd werken en/of wendbare wetsuitvoering geschreven dat de voorgestelde oplossing extra wendbaarheid tot gevolg heeft. Een belangrijke eerste vraag die dan altijd gesteld dient te worden is: Wendbaar ten opzichte van welke wijzigingen?

Om deze vraag te kunnen beantwoorden is het eerst belangrijk om te weten welke wijzigingen plaats kunnen vinden. Wanneer deze wijzigingen bekend zijn kan het woord wendbaarheid ‘SMART’ gemaakt worden. Welke van de mogelijke wijzigingen moeten in toekomst opgevangen kunnen worden? Door wie moeten deze wijzigingen verwerkt worden en hoeveel tijd mag dit kosten? Is er een goed inzicht in welke impact de wijzigingen hebben op de andere onderdelen van het informatie systeem? Genoeg vragen om nog te beantwoorden, maar het begint allemaal met de vraag: Wendbaar ten opzicht van welke wijzigingen?

Mede-auteur: Koen Smit

Verder Bericht

Vorige Bericht

Copyright Martijn Zoet (2017), except for the background photo, which is photographed by Oliver Dodd and released under Creative Commons License: Attribution 2.0 Generic

Thema door Anders Norén